Обврски за обука според Законот за СПП/ФТ и надзор на УФР

Кој има обврска за обука

Член 5 од Законот ги определува субјектите кои мора да спроведуваат мерки и дејствија за спречување перење пари и финансирање на тероризам, вклучително и обука на вработените:

• финансиските институции и нивните подружници и филијали (банки, штедилници, осигурителни и брокерски друштва, лизинг и финансиски друштва, менувачници и други);
• сметководителите, адвокатите, нотарите и другите небанкарски вршители на дејност;
• приредувачите на игри на среќа.

Колку обуки годишно се потребни

Според член 12 став 1 точка 12 и член 68 став 14 од Законот, субјектите треба да обезбедат најмалку 2 обуки годишно за вработените од областа на спречување перење пари и финансирање на тероризам. Обуките е добро да се планираат однапред, во годишен план за обуки, и да се распоредат во текот на годината, на пример една во првата и една во втората половина.

Што треба да опфати обуката

Обуката треба да им помогне на вработените да ги препознаат ризиците и правилно да ги применуваат мерките во секојдневната работа. Најчести теми се:

• обврските и активностите на овластеното лице, неговиот заменик и одделот за СПП/ФТ;
• проценка на ризикот од перење пари и финансирање на тероризам, на ниво на клиент и на ниво на субјект;
• анализа и засилена анализа на клиентите, утврдување на вистинскиот сопственик и регистарот на вистински сопственици;
• индикатори за сомнителни трансакции и пријавување до УФР;
• рестриктивни мерки и следење на санкциските листи на ЕУ и ОН;
• виртуелни средства и новите барања од европските директиви;
• барањата и очекувањата на УФР при надзор.

Улогата на овластеното лице

Овластеното лице и неговиот заменик се одговорни за спроведување на мерките и дејствијата за СПП/ФТ во субјектот: проценката на ризикот, внатрешните процедури, анализата на клиентите, пријавувањето на сомнителните трансакции до УФР и организирањето на обуките за вработените. Затоа и самото овластено лице треба редовно да ги следи измените во прописите и праксата.

Што проверува УФР при надзор

Управата за финансиско разузнавање и другите надзорни органи определени со Законот проверуваат дали субјектот ги спроведува мерките во пракса, а не само на хартија. Во делот за обуки, тоа значи:

• дали постои годишен план за обуки и дали тој е реализиран;
• дали се одржани најмалку 2 обуки во годината и кој присуствувал;
• дали постојат докази: сертификати за учество, листи на присутни, програма и материјали од обуката;
• дали вработените ги познаваат индикаторите за сомнителни трансакции и внатрешните процедури.

Покрај обуките, при надзор се проверуваат и проценката на ризикот, внатрешните акти, анализата на клиентите и пријавувањето на сомнителните трансакции. За тоа како изгледа надзорот во пракса зборува и нашата обука „Усогласеност со Законот за СПП/ФТ – барања и очекувања на УФР при надзор“.

Како помага ИАРБ

Институтот за применети истражувања за бизнис организира онлајн обуки од областа на СПП/ФТ со сертификат за учество и материјали, водени од практичари од областа. За финансиски друштва и други субјекти организираме и обуки прилагодени на нивната дејност. Термините на следните обуки се во Календарот со обуки, а за пријава или прашања пишете на info@iarb.edu.mk или јавете се на 070 669 085.

Оваа страница е општ преглед на обврските и не претставува правен совет. За конкретни прашања консултирајте го Законот за спречување перење пари и финансирање на тероризам и Управата за финансиско разузнавање.